mundury Polskie 1939

Zanim narodził się jednolity mundur wojska II Rzeczypospolitej, znakiem zespalającym szeregi armii było godło — orzeł na nakryciu głowy.

W pierwszych latach istnienia państwa Wojsko Polskie charakteryzowało się dużą różnorodnością pod względem wyszkolenia wojskowego, zwyczajów, komend, typu umundurowania oraz oznak wojskowych. Odradzająca się w 1918 roku armia w szerokim zakresie wykorzystywała umundurowanie poaustriackie i poniemieckie. Jednostki przybyłe z Francji przywiozły ze sobą mundury francuskie z elementami symboliki narodowej. Oddziały tworzone na Syberii, w Odessie i Murmańsku, umundurowane były w mundury japońskie, chińskie, ale także i brytyjskie, francuskie czy rosyjskie. Realizowano również zakupy z demobilu w Wielkiej Brytanii, USA, Włoch i Francji

rok 1920

Przepisy mundurowe zawarte w instrukcji „Przepis ubioru polowego Wojska Polskiego”, a zatwierdzone dekretem z 1 listopada 1919 roku przez Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego były wielokrotnie modyfikowane. Do czasu dużej reformy umundurowania w 1935 roku wymieniono prawie 50% treści instrukcji

Były to między innymi następujące zmiany:

  • zniesienie oznak stopni na rękawach kurtek i płaszczy z wyjątkiem wężyka generalskiego
  • ustalenie oznak kompanii przybocznej i szwadronu przybocznego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
  • przywrócenie barwnych proporczyków na kołnierze w broniach jezdnych
  • wprowadzenie oznak marszałka Polski
  • wprowadzenie beretów zamiast furażerek w broniach pancernych
  • zmiana kształtu i barwy daszków u czapek na czarne
  • przywrócenie barwnych otoków w broniach jezdnych
  • wprowadzenie oficerskiego płaszcza
  • wprowadzenie letniej bluzy oficerskiej
  • zmiana kroju kurtki oficerskiej
  • wprowadzenie płaszczy skórzanych od deszczu
  • wprowadzenie barwnych otoków na czapkach i ciemnych spodni wieczorowych oraz pasa salonowego
  • zmiana wzoru guzików
  • 1939

  • W 1936 roku wprowadzono nową kurtkę z czterema nakładanymi kieszeniami, z obniżonym kołnierzem i dwoma rozcięciami z tyłu. W kurtkach żołnierskich zastosowano nasuwki sukienne z inicjałami patrona lub numerami pułku. Nakładano je na naramienniki do ubioru garnizonowego. Wewnątrz kurtki umieszczono kieszonkę na opatrunek osobisty.

    Również w roku 1936 wprowadzono jednorzędowy obszerny płaszcz – dłuższy dla kawalerii, krótszy dla wojsk pieszych. Płaszcze oficerskie, spięte z tyłu pętem, poza służbą wolno było nosić bez pasa. W czasie chłodów wolno było nakładać pod nie podpinki wełniane lub futrzane i ciemny futrzany kołnierz.

    Obok płaszcza wprowadzono pelerynę sukienną jako okrycie na dni chłodne i pelerynę przeciwdeszczową z kołnierzem i kapturem, wykonaną z podwójnej tkaniny bawełnianej sklejonej kauczukiem. Zatwierdzono też peleryny podhalańskie dla 21 i 22 Dywizji Piechoty Górskiej. Wykonane były z identycznej tkaniny sukiennej jak peleryny oficerskie. Różniły się zapięciem na sześć guzików płaszczowych i pionowymi otworami na ręce. Były też o około dwadzieścia centymetrów krótsze od ogólnowojskowych.

    Personel latający lotnictwa oraz oficerowie i podoficerowie broni pancernych otrzymali kurtki skórzane, chromowe, barwione na czarno, o długości pięciu centymetrów powyżej kolan, z kołnierzem i naramiennikami z czarnego sukna. Noszono na nich jedynie oznaki stopnia).

    W 1937 roku zaniechano używania owijaczy. Długie spodnie otrzymały wszystkie rodzaje broni i służb z wyjątkiem broni jezdnych i żandarmerii. Spodnie były spięte nad cholewką trzewika sukienną owijką. Używali je również dowódcy plutonów.

    W miejsce dotychczasowego letniego munduru drelichowego z bluzą wkładaną przez głowę i zapinaną na trzy małe guziki, w 1936 roku wszedł do użytku nowy typ munduru letniego o kroju identycznym jak mundury sukienne, ale wykonany z tkaniny lnianej. Oficerowie i jeźdźcy, zamiast spodni drelichowych, używali wełnianych.

    W 1937 roku wprowadzono miękką rogatywkę sukienną z długim usztywnionym daszkiem wykonanym z materiału czapki, z podwójnie składanym otokiem. Krój wzorowany był na cywilnej czapce narciarskiej. Obowiązywała do ubioru polowego. W lotnictwie i broniach pancernych wprowadzono czarny beret filcowy. Furażerki donaszane były do 1939 roku.

    Zmodyfikowano też pasy oficerskie, w których sprzączki i uszka mosiężne zastąpiono wykonanymi z białego metalu oksydowanego na stare srebro.

    Ze względów oszczędnościowych mundur oficerski został pomyślany tak, by nowy z haftami i ozdobami służył jako garnizonowy, a po podniszczeniu i usunięciu haftów, łapek, proporczyków oraz inicjałów jako mundur polowy.



    Udostępnione materiały na temat mundurów Polskich 1939:

    Wpisów nie znaleziono